Μπλε Κάρτα της ΕΕ στην Κύπρο

Μπλε Κάρτα της ΕΕ στην Κύπρο για εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης

Η Μπλε Κάρτα της ΕΕ είναι άδεια διαμονής και εργασίας για υπηκόους τρίτων χωρών με υψηλή ειδίκευση. Η Κύπρος μετέφερε την αναδιατυπωμένη Οδηγία (ΕΕ) 2021/1883 στο εθνικό δίκαιο με τον περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως (Τροποποιητικό) Νόμο 111(Ι)/2024. Η επιλεξιμότητα πρέπει να ελέγχεται τόσο βάσει αυτού του πλαισίου όσο και βάσει των εκάστοτε ισχυόντων κυπριακών διαταγμάτων για τους επιλέξιμους κλάδους και το μισθολογικό όριο.

Νομικό πλαίσιο

Ο Νόμος 111(Ι)/2024 δημοσιεύθηκε την 1η Αυγούστου 2024 και ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2021/1883. Τις αιτήσεις εξετάζει το Τμήμα Μετανάστευσης. Τα ισχύοντα Διατάγματα 456/2024 και 457/2024 καθορίζουν τους επιλέξιμους κλάδους και το μισθολογικό όριο· τα δεδομένα αυτά πρέπει να επανελέγχονται εάν τα διατάγματα αντικατασταθούν.

Κριτήρια επιλεξιμότητας

Για να δικαιούται Μπλε Κάρτα της ΕΕ στην Κύπρο, ο αιτών πρέπει να πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

1. Επιλέξιμος κλάδος: το προσφερόμενο επάγγελμα πρέπει σήμερα να εμπίπτει στις ΤΠΕ, στη φαρμακευτική έρευνα ή στη ναυτιλία, εξαιρουμένων των πλοιάρχων και των πληρωμάτων πλοίων. Για τα λοιπά επαγγέλματα η ισχύουσα ποσόστωση εισδοχής είναι μηδενική.
2. Υψηλά επαγγελματικά προσόντα: κατά κανόνα απαιτείται αναγνωρισμένος τίτλος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η εναλλακτική απόδειξη μέσω επαγγελματικής πείρας διατίθεται αποκλειστικά για τα επαγγέλματα ΤΠΕ του Παραρτήματος I, δηλαδή ISCO 133 «Διευθυντές υπηρεσιών ΤΠΕ» και ISCO 25 «Επαγγελματίες ΤΠΕ», και απαιτεί τουλάχιστον τρία έτη συναφούς πείρας κατά τα επτά έτη πριν από την αίτηση.
3. Δεσμευτική προσφορά ή σύμβαση εργασίας: το §18SE(1)(a) του Κεφ. 105 απαιτεί έγκυρη σύμβαση ή δεσμευτική προσφορά από τον συγκεκριμένο εργοδότη για απασχόληση υψηλής ειδίκευσης στην Κύπρο διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους.
4. Ελάχιστο μισθολογικό όριο: το ισχύον κυπριακό διάταγμα καθορίζει το ακαθάριστο ετήσιο όριο σε €43,632. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται γενικό όριο 1,2 φορές για επαγγέλματα με ελλείψεις, εφόσον δεν προβλέπεται από το ισχύον διάταγμα.
5. Έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο: το §18SE απαιτεί ταξιδιωτικό έγγραφο με ισχύ τουλάχιστον δύο ετών, μαζί με την τυχόν απαιτούμενη θεώρηση ή αποδεικτικά νόμιμης διαμονής.
6. Ασφάλιση υγείας: πλήρης ασφαλιστική κάλυψη υγείας για τον αιτούντα και τα μέλη της οικογένειάς του, εκτός εάν η κάλυψη παρέχεται μέσω του εργοδότη στο πλαίσιο του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ).
7. Ποινικό μητρώο: στοιχεία που αποδεικνύουν ότι ο αιτών δεν συνιστά απειλή για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία.

Υποχρεώσεις του εργοδότη

Ο μελλοντικός εργοδότης έχει κεντρικό ρόλο στη διαδικασία. Πρέπει:

• να είναι νομίμως εγγεγραμμένη οντότητα που δραστηριοποιείται στην Κυπριακή Δημοκρατία,
• να παρέχει αναλυτική περιγραφή της θέσης, των καθηκόντων, των απαιτούμενων προσόντων και των όρων απασχόλησης,
• να προσφέρει μισθό ίσο ή ανώτερο από το προβλεπόμενο ελάχιστο όριο,
• να αποδεικνύει ότι οι όροι απασχόλησης συνάδουν με την κυπριακή εργατική νομοθεσία και τις τυχόν εφαρμοστέες συλλογικές συμβάσεις, και
• να διασφαλίζει ότι το επάγγελμα ανήκει σε επιλέξιμο κλάδο και ότι η σύμβαση πληροί τη νομοθεσία και τα διατάγματα για τη Μπλε Κάρτα.

Διαδικασία αίτησης

Η αίτηση υποβάλλεται μέσω του εργοδότη στα κεντρικά γραφεία του Τμήματος Μετανάστευσης στη Λευκωσία. Τα βασικά στάδια είναι τα εξής:

1. Συγκέντρωση εγγράφων: ο αιτών και ο εργοδότης συγκεντρώνουν τη σύμβαση εργασίας, τους τίτλους σπουδών και την τυχόν απαιτούμενη αναγνώριση NARIC/ΚΥΣΑΤΣ, τα πιστοποιητικά ποινικού μητρώου και τα αποδεικτικά ασφάλισης υγείας.
2. Υποβολή: η εργοδοτικά υποστηριζόμενη αίτηση κατατίθεται στα κεντρικά γραφεία του Τμήματος Μετανάστευσης στη Λευκωσία με το ισχύον έντυπο, τον κατάλογο δικαιολογητικών και το προβλεπόμενο τέλος.
3. Σύμφωνη γνώμη του Τμήματος Εργασίας: πριν αποφασίσει, ο Διευθυντής Μετανάστευσης οφείλει, βάσει των §18SH(2)-(3), να λάβει τη σύμφωνη γνώμη του Διευθυντή του Τμήματος Εργασίας για την κατάσταση της αγοράς εργασίας, περιλαμβανομένου του κατά πόσον η κενή θέση μπορεί να καλυφθεί από τις κατηγορίες εργατικού δυναμικού της ΕΕ και των νομίμως διαμενόντων που ορίζει ο νόμος. Πρόκειται για στάδιο της διαδικασίας ενώπιον του Τμήματος Μετανάστευσης και όχι για χωριστή, προηγούμενη αίτηση «έγκρισης προσόντων».
4. Αξιολόγηση: το Τμήμα Μετανάστευσης εξετάζει τον κλάδο, τα προσόντα, τους όρους απασχόλησης, τον μισθό, τα βιομετρικά στοιχεία και τις λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις.
5. Απόφαση: η δεόντως συμπληρωμένη αίτηση εξετάζεται εντός 90 ημερών. Εάν λείπουν πληροφορίες ή έγγραφα, η προθεσμία δεν αρχίζει να υπολογίζεται σαν να ήταν ο φάκελος πλήρης.
6. Είσοδος και βιομετρικά στοιχεία: εάν ο αιτών βρίσκεται εκτός Κύπρου, πρέπει να εξασφαλίσει θεώρηση εισόδου, να ταξιδέψει στην Κύπρο και να παράσχει τα βιομετρικά στοιχεία που απαιτούνται για την έκδοση της κάρτας.

Διάρκεια και ανανέωση

Το Τμήμα Μετανάστευσης αναφέρει ότι η Μπλε Κάρτα ισχύει συνήθως για τουλάχιστον 24 μήνες και το πολύ 36 μήνες. Όταν η επιλέξιμη σύμβαση είναι συντομότερη, η κάρτα εκδίδεται τουλάχιστον για τη διάρκεια της σύμβασης συν τρεις μήνες, με ανώτατο όριο τους 24 μήνες. Η διάρκεια ισχύος της κάρτας είναι διαφορετικό ζήτημα από τη νόμιμη απαίτηση η σύμβαση ή η δεσμευτική προσφορά να διαρκεί τουλάχιστον ένα έτος. Για την ανανέωση απαιτείται συνεχής συμμόρφωση με τις τότε ισχύουσες προϋποθέσεις.

Δικαιώματα κατόχων

Οι κάτοχοι Μπλε Κάρτας της ΕΕ στην Κύπρο απολαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα δικαιώματα:

Οικογενειακή επανένωση

Οι κάτοχοι Μπλε Κάρτας υπάγονται σε ευνοϊκότερους κανόνες οικογενειακής επανένωσης σε σχέση με τους κατόχους συνήθων προσωρινών αδειών διαμονής. Ο ή η σύζυγος και τα ανήλικα τέκνα μπορούν να αιτηθούν άδεια διαμονής και, κατά κανόνα, έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Οι σχετικές αιτήσεις εξετάζονται ταχύτερα από τις συνήθεις κατηγορίες αδειών διαμονής.

Κινητικότητα εντός της ΕΕ

Η Μπλε Κάρτα επιτρέπει βραχυπρόθεσμη κινητικότητα για επαγγελματική δραστηριότητα έως 90 ημέρες σε οποιαδήποτε περίοδο 180 ημερών και μακροχρόνια κινητικότητα μετά από 12 μήνες νόμιμης διαμονής ως κάτοχος Μπλε Κάρτας στο πρώτο κράτος μέλος. Η μετακίνηση σε δεύτερο κράτος δεν αποτελεί αυτόματη ελεύθερη κυκλοφορία: ο κάτοχος πρέπει να ακολουθήσει τη διαδικασία Μπλε Κάρτας του δεύτερου κράτους.

Πορεία προς επί μακρόν διαμονή και πολιτογράφηση

Οι περίοδοι διαμονής με Μπλε Κάρτα μπορούν, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να συνυπολογιστούν για το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος στην ΕΕ βάσει της Οδηγίας 2003/109/ΕΚ. Μετά από πέντε έτη συνεχούς νόμιμης διαμονής στην ΕΕ, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να αθροιστούν μεταξύ κρατών μελών, ο κάτοχος μπορεί να αιτηθεί το καθεστώς αυτό. Τυχόν μεταγενέστερη αίτηση για κυπριακή ιθαγένεια με πολιτογράφηση βάσει του άρθρου 111Α των περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμων είναι χωριστή και απαιτεί αυτοτελή εκπλήρωση της επταετούς προϋπόθεσης διαμονής και των λοιπών νόμιμων όρων.

Σύγκριση με συνήθεις άδειες εργασίας

Σε σύγκριση με μια συνήθη προσωρινή άδεια διαμονής και εργασίας, η Μπλε Κάρτα προσφέρει:

• διάρκεια ισχύος βάσει του ισχύοντος πλαισίου 24 έως 36 μηνών, με ειδική μεταχείριση για συντομότερες συμβάσεις,
• ευνοϊκότερες διατάξεις οικογενειακής επανένωσης,
• μακροχρόνια κινητικότητα εντός της ΕΕ μετά από 12 μήνες, με την επιφύλαξη της διαδικασίας του δεύτερου κράτους μέλους,
• δυνατότητα συνυπολογισμού περιόδων διαμονής σε κράτη μέλη της ΕΕ για το καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, και
• προστασία σε περίπτωση προσωρινής ανεργίας: η ανάκληση περιορίζεται, εκτός εάν η ανεργία υπερβεί τους τρεις μήνες όταν η κάρτα κατέχεται για λιγότερο από δύο έτη ή τους έξι μήνες όταν κατέχεται για τουλάχιστον δύο έτη.

Τα πλεονεκτήματα αυτά καθιστούν τη Μπλε Κάρτα της ΕΕ σημαντική επιλογή για επαγγελματίες υψηλής ειδίκευσης που σχεδιάζουν μακροχρόνια σταδιοδρομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.