Κυπριακό Διεθνές Καταπίστευμα

Επισκόπηση του Κυπριακού Διεθνούς Καταπιστεύματος

Το Κυπριακό Διεθνές Καταπίστευμα διέπεται από τον Ν.69(I)/1992. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κατοχή περιουσίας, διαδοχή, οικογενειακή διακυβέρνηση ή φιλανθρωπικό σχεδιασμό, αλλά η καταλληλότητα, οι συνέπειες έναντι πιστωτών, η φορολογία, η εμπιστευτικότητα και οι υποχρεώσεις αναφοράς εξαρτώνται από την πράξη, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και περιουσιακά στοιχεία, την πραγματική διαχείριση και όλο το εφαρμοστέο κυπριακό και αλλοδαπό δίκαιο.

Κύρια Χαρακτηριστικά και Οφέλη

Προστασία Περιουσίας

Ένα CIT μπορεί να διαχωρίζει τον νομικό τίτλο από τον ιδρυτή, αλλά δεν εγγυάται προστασία έναντι πιστωτών, αφερεγγυότητας, διαζυγίου, αναγκαστικής εκτέλεσης ή αξιώσεων αλλοδαπού δικαίου. Το άρθρο 3(2) αφορά την ειδική αμφισβήτηση πιστωτή λόγω ισχυριζόμενης πρόθεσης καταδολίευσης των πιστωτών που υπήρχαν κατά τη μεταβίβαση· το βάρος απόδειξης φέρει ο πιστωτής. Το άρθρο 3(3) απαιτεί αγωγή κατά του εμπιστευματοδόχου βάσει του εδαφίου (2) να εγερθεί εντός δύο ετών από τη μεταβίβαση ή διάθεση. Η διετία δεν αποτελεί προθεσμία για κάθε πιθανή αξίωση, δεν αποκλείει κατηγορηματικά μεταγενέστερους πιστωτές και δεν νομιμοποιεί εικονική, παράνομη ή πλημμελώς διαχειριζόμενη διευθέτηση. Απαιτείται εξατομικευμένος έλεγχος της πράξης, του χρόνου, της φερεγγυότητας, του διατηρούμενου ελέγχου, του εφαρμοστέου δικαίου, του δικαστηρίου και της βάσης της αξίωσης.

Φορολογικά Πλεονεκτήματα

Το άρθρο 12 δεν θεσπίζει γενική φορολογική απαλλαγή. Όταν δικαιούχος είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου, το εισόδημα και τα κέρδη του CIT από πηγές εντός και εκτός Κύπρου υπόκεινται στους κυπριακούς φόρους που εφαρμόζονται. Για δικαιούχο που δεν είναι κάτοικος Κύπρου, το εισόδημα και τα κέρδη από κυπριακές πηγές παραμένουν εντός κυπριακής φορολογίας. Απαιτείται επίσης έλεγχος του είδους και της πηγής κάθε ποσού, της κατοικίας και του domicile, των διανομών, του αλλοδαπού δικαίου και των προϋποθέσεων τυχόν σύμβασης.

Εμπιστευτικότητα

Το άρθρο 11 προστατεύει τις πληροφορίες του καταπιστεύματος, με την επιφύλαξη του ιδρυτικού εγγράφου, δικαστικών διαταγμάτων και γνωστοποιήσεων που απαιτεί ο νόμος. Πρόκειται για εμπιστευτικότητα, όχι ανωνυμία: όταν πληρούνται τα νόμιμα κριτήρια, τα στοιχεία πραγματικών δικαιούχων καταχωρίζονται και επικαιροποιούνται στο CyTBOR και είναι προσβάσιμα στα πρόσωπα και τις αρχές που ορίζει ο νόμος. Η πράξη καταπιστεύματος δεν καθίσταται δημόσια αναζητήσιμη μόνο λόγω της καταχώρισης στο CyTBOR.

Διάρκεια

Το άρθρο 5 του Ν.69(I)/1992 δεν θέτει ανώτατη νόμιμη διάρκεια για Κυπριακό Διεθνές Καταπίστευμα, με την επιφύλαξη των όρων του. Το παλαιό όριο των 100 ετών δεν αποτελεί τον ισχύοντα κανόνα.

Απαιτήσεις για Έγκυρο CIT

Κατά τον ισχύοντα ορισμό του Ν.69(I)/1992, ο ιδρυτής και οι δικαιούχοι (εκτός φιλανθρωπικού ιδρύματος) δεν πρέπει να ήταν κάτοικοι Κύπρου κατά το ημερολογιακό έτος αμέσως πριν από τη σύσταση, ενώ τουλάχιστον ένας εμπιστευματοδόχος πρέπει να παραμένει κάτοικος Κύπρου καθ’ όλη τη διάρκεια. Δικαιούχος μπορεί αργότερα να καταστεί κάτοικος Κύπρου χωρίς ακυρότητα, αλλά αλλάζει η φορολογική μεταχείριση. Ο νόμος δεν απαιτεί η αρχική περιουσία να βρίσκεται εκτός Κύπρου.

Τύποι Κυπριακών Διεθνών Καταπιστευμάτων

Καταπίστευμα Διακριτικής Ευχέρειας

Σε ένα καταπίστευμα διακριτικής ευχέρειας, ο εμπιστευματοδόχος έχει διακριτική ευχέρεια ως προς τον τρόπο και τον χρόνο διανομής εισοδήματος και κεφαλαίου στους δικαιούχους, πάντοτε σύμφωνα με την πράξη καταπιστεύματος και το εφαρμοστέο δίκαιο. Είναι συνήθης μορφή CIT λόγω της ευελιξίας της στον οικογενειακό και περιουσιακό σχεδιασμό. Ο ιδρυτής μπορεί να παρέχει επιστολή επιθυμιών για να καθοδηγεί, χωρίς να δεσμεύει, τον εμπιστευματοδόχο.

Καταπίστευμα Καθορισμένων Δικαιωμάτων

Σε ένα καταπίστευμα καθορισμένων δικαιωμάτων, κάθε δικαιούχος έχει καθορισμένο και προκαθορισμένο δικαίωμα στο εισόδημα ή/και στο κεφάλαιο του καταπιστεύματος. Ο εμπιστευματοδόχος δεν έχει διακριτική ευχέρεια ως προς αυτά τα δικαιώματα και οφείλει να ενεργεί σύμφωνα με τους όρους της πράξης καταπιστεύματος.

Καταπίστευμα Σκοπού

Ένα καταπίστευμα σκοπού συστήνεται για συγκεκριμένο μη φιλανθρωπικό σκοπό αντί για κατονομαζόμενους δικαιούχους. Οι τροποποιήσεις του 2012 επιτρέπουν ρητά τα καταπιστεύματα σκοπού, τα οποία χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, σε δομές συμμετοχών, ιδιωτικές εταιρείες καταπιστευμάτων και συγκεκριμένους εμπορικούς σκοπούς.

Φιλανθρωπικό Καταπίστευμα

Ένα φιλανθρωπικό καταπίστευμα συστήνεται για φιλανθρωπικούς σκοπούς και μπορεί να έχει αόριστη διάρκεια. Τα φιλανθρωπικά καταπιστεύματα υπόκεινται σε ειδικές κανονιστικές απαιτήσεις και κριτήρια δημόσιου οφέλους.

Εξουσίες και Καθήκοντα του Εμπιστευματοδόχου

Ο εμπιστευματοδόχος υπέχει καθήκον πίστης και οφείλει να ενεργεί προς το συμφέρον των δικαιούχων και σύμφωνα με την πράξη καταπιστεύματος. Οι κύριες εξουσίες περιλαμβάνουν συνήθως:

• Επένδυση, διαχείριση και διάθεση περιουσιακών στοιχείων του καταπιστεύματος.
• Διορισμός και απομάκρυνση δικαιούχων (εφόσον το επιτρέπει η πράξη καταπιστεύματος).
• Διανομή εσόδων και κεφαλαίου στους δικαιούχους.
• Ανάθεση της διαχείρισης επενδύσεων σε επαγγελματίες συμβούλους.
• Διορισμός προστάτη για την εποπτεία των ενεργειών του εμπιστευματοδόχου.

Ο Ρόλος του Προστάτη

Ο ιδρυτής μπορεί να διορίσει προστάτη του καταπιστεύματος, ο οποίος μπορεί να εποπτεύει τον εμπιστευματοδόχο και να συμβάλλει στην τήρηση των επιθυμιών του ιδρυτή. Οι εξουσίες του προστάτη, όπως καθορίζονται στην πράξη καταπιστεύματος, μπορεί να περιλαμβάνουν την έγκριση ή άσκηση βέτο σε ορισμένες αποφάσεις του εμπιστευματοδόχου, τον διορισμό ή την απομάκρυνση εμπιστευματοδόχων και τη συναίνεση σε τροποποιήσεις της πράξης. Ο προστάτης δεν είναι εμπιστευματοδόχος. Το αν υπέχει καθήκον πίστης ή άλλες υποχρεώσεις εξαρτάται από τη φύση των εξουσιών του, την πράξη καταπιστεύματος και το εφαρμοστέο κυπριακό δίκαιο.

Εφαρμοστέο Δίκαιο και Δικαιοδοσία

Το CIT διέπεται από το κυπριακό δίκαιο και τα κυπριακά δικαστήρια έχουν δικαιοδοσία επί των διαφορών. Ο περί Διεθνών Καταπιστευμάτων Νόμος αναγνωρίζει επίσης την επιλογή αλλοδαπού δικαίου για τη ρύθμιση ορισμένων πτυχών του καταπιστεύματος, εφόσον αυτό δεν συγκρούεται με αναγκαστικές διατάξεις του κυπριακού δικαίου. Ο νόμος προβλέπει ρητά ότι αλλοδαποί κανόνες αναγκαστικής διαδοχής, αξιώσεις κοινοκτημοσύνης και παρόμοιοι αλλοδαποί κανόνες δεν επηρεάζουν την εγκυρότητα ενός CIT.

Καταχώριση και Συμμόρφωση

Ένα ρητό καταπίστευμα μπορεί να απαιτεί τόσο εγγραφή στο μητρώο της αρμόδιας εποπτικής αρχής του εμπιστευματοδόχου όσο και χωριστή καταχώριση πραγματικών δικαιούχων στο CyTBOR. Ο εμπιστευματοδόχος οφείλει να τηρεί επαρκή, ακριβή και επικαιροποιημένα αρχεία, να δηλώνει τις σχετικές μεταβολές και να συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις AML/CFT. Φορολογική εγγραφή, δηλώσεις, λογαριασμοί και υποβολές CRS/DAC ή άλλες αναφορές εξαρτώνται από τα πραγματικά περιστατικά και τον εφαρμοστέο νόμο· δεν υπάρχει γενική απαλλαγή από λογαριασμούς ή υποβολές.