Μη Κατοικία Κύπρος: Φορολογική Κατοικία για Φυσικά Πρόσωπα και Καθεστώς Μη Κατοικίας

Τι είναι το καθεστώς μη κατοικίας στην Κύπρο;

Το καθεστώς μη κατοικίας (non-dom) στην Κύπρο είναι μια ταξινόμηση φορολογικής κατοικίας που προσφέρει σημαντικά φορολογικά οφέλη σε άτομα που είναι φορολογικοί κάτοικοι στην Κύπρο αλλά δεν είναι κατοικούντες εκεί. Αυτό το καθεστώς είναι ιδιαίτερα ελκυστικό για άτομα υψηλής καθαρής αξίας, επιχειρηματίες και διεθνείς επιχειρηματικούς εκτελεστές που επιδιώκουν να βελτιστοποιήσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Επιβολή Φόρου Εισοδήματος

Ένας φορολογικός κάτοικος Κύπρου φορολογείται στο εισόδημα που προκύπτει ή ανακύπτει από πηγές τόσο εντός όσο και εκτός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου υπόκεινται σε φορολογικούς συντελεστές εισοδήματος βάσει διαφορετικών κλιμάκων εισοδήματος, με απαλλαγές για ορισμένους τύπους εισοδήματος όπως μερίσματα και τόκοι. Αντίθετα, ένας μη φορολογικός κάτοικος Κύπρου φορολογείται μόνο στο εισόδημα που προκύπτει ή ανακύπτει από πηγές εντός της Δημοκρατίας.

Κανόνες για Φορολογικούς Κατοίκους Κύπρου

Το φορολογικό σύστημα της Κύπρου βασίζεται στην αρχή της κατοικίας, και υπάρχουν δύο κύριοι κανόνες για να γίνει κάποιος φορολογικός κάτοικος Κύπρου. 

Α. Ο κανόνας των 183 ημερών

Ένα άτομο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Κύπρου αν παραμείνει περισσότερο από 183 ημέρες στη Δημοκρατία σε ένα φορολογικό έτος (1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου). Κατά συνέπεια, αν το άτομο είναι φυσικά παρόν στην Κύπρο για λιγότερο από 183 ημέρες σε ένα φορολογικό έτος, θα θεωρείται μη φορολογικός κάτοικος Κύπρου για εκείνο το φορολογικό έτος. 

Β. Ο κανόνας των 60 ημερών 

Από την 1η Ιανουαρίου 2017, ένα άτομο μπορεί να θεωρηθεί φορολογικός κάτοικος της Δημοκρατίας ακόμα και αν παραμείνει λιγότερο από 183 ημέρες, εφόσον πληροί όλες τις ακόλουθες προϋποθέσεις εντός του ίδιου φορολογικού έτους (1η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου):

1. Δεν παραμένει σε καμία άλλη χώρα για μία ή περισσότερες περιόδους που υπερβαίνουν συνολικά τις 183 ημέρες;

2. Δεν είναι φορολογικός κάτοικος καμίας άλλης χώρας;

3. Περνά τουλάχιστον 60 ημέρες στην Κύπρο;

4. Διατηρεί μόνιμη κατοικία στην Κύπρο, είτε ιδιόκτητη είτε ενοικιαζόμενη;

5. Ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα στην Κύπρο και/ή είναι απασχολούμενος στην Κύπρο και/ή είναι διευθυντής σε εταιρεία που είναι φορολογικός κάτοικος Κύπρου;

Αν η επιχειρηματική δραστηριότητα, η απασχόληση ή η κατοχή θέσης τερματιστεί κατά τη διάρκεια του έτους, τότε το άτομο δεν θα θεωρηθεί φορολογικός κάτοικος Κύπρου για εκείνο το φορολογικό έτος. 

Υπολογισμός ημερών για φορολογικό κάτοικο Κύπρου

Για τον υπολογισμό των ημερών παρουσίας στην Κύπρο 

1. Η ημέρα άφιξης στην Κύπρο θεωρείται ημέρα εντός της Δημοκρατίας

2. Η ημέρα αναχώρησης από την Κύπρο θεωρείται ημέρα εκτός της Δημοκρατίας 

3. Η άφιξη στη Δημοκρατία και η αναχώρηση από τη Δημοκρατία την ίδια ημέρα θεωρείται ως ημέρα εντός της Δημοκρατίας 

4. Η αναχώρηση από τη Δημοκρατία και η άφιξη στη Δημοκρατία την ίδια ημέρα θεωρείται ως ημέρα εκτός της Δημοκρατίας

Ορισμός Μη Κατοικούντων Προσώπων

Σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου περί Διαθηκών και Διαδοχής, υπάρχουν δύο είδη κατοικίας:

• Κατοικία καταγωγής: δηλαδή η κατοικία που λαμβάνει ένα άτομο κατά τη γέννηση

• Κατοικία επιλογής: δηλαδή η κατοικία που αποκτά ένα άτομο με την εγκατάσταση φυσικής παρουσίας σε συγκεκριμένο μέρος με την πρόθεση να το καταστήσει τόπο μόνιμης κατοικίας

Το καθεστώς μη κατοικίας στην Κύπρο προσφέρει ελκυστικά φορολογικά οφέλη για πλούσια άτομα και επιχειρηματίες, συμπεριλαμβανομένων απαλλαγών σε μερίσματα και ξένο εισόδημα.

Ανεξαρτήτως της κατοικίας καταγωγής ή επιλογής, άτομα που έχουν υπάρξει φορολογικοί κάτοικοι στην Κύπρο για τουλάχιστον 17 από τα τελευταία 20 έτη πριν από το υπό εξέταση φορολογικό έτος θα θεωρούνται ότι έχουν κατοικία στην Κύπρο για τον Νόμο περί Ειδικής Συνεισφοράς για την Άμυνα (SDC).

Στην περίπτωση ατόμων που έχουν την κατοικία καταγωγής τους στην Κύπρο, θα θεωρούνται ωστόσο μη κατοικούντες στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Αν έχουν αποκτήσει και διατηρήσει κατοικία επιλογής εκτός Κύπρου, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ήταν φορολογικοί κάτοικοι στην Κύπρο για οποιαδήποτε συνεχόμενη περίοδο τουλάχιστον 20 συνεχόμενων ετών πριν από το υπό εξέταση φορολογικό έτος

• Αν δεν ήταν φορολογικοί κάτοικοι στην Κύπρο για περίοδο τουλάχιστον 20 συνεχόμενων ετών αμέσως πριν από την έναρξη ισχύος των διατάξεων μη κατοικίας (δηλαδή πριν από τις 16/07/2015).

Φορολογικά Οφέλη Μη Κατοικούντων Προσώπων

Σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου περί Ειδικής Συνεισφοράς για την Άμυνα (SDC) της Κύπρου, τα μερίσματα και οι τόκοι τραπεζικών καταθέσεων που κερδίζονται από άτομα που είναι φορολογικοί κάτοικοι στην Κύπρο υπόκεινται σε φόρο SDC με συντελεστή 17% και 30% αντίστοιχα, ανεξαρτήτως της πηγής του εισοδήματος (δηλαδή από την Κύπρο ή από το εξωτερικό). Ο φόρος SDC εφαρμόζεται μόνο για άτομα που είναι τόσο Κύπριοι φορολογικοί κάτοικοι όσο και κατοικούντες στην Κύπρο.

Επομένως, οι μη κατοικούντες φορολογικοί κάτοικοι θα είναι πλήρως απαλλαγμένοι από φόρο για οποιαδήποτε μερίσματα και τόκους που λαμβάνονται στην Κύπρο (εκτός από ελάχιστες εισφορές ΓεΣΥ). Από την 1η Μαρτίου 2019, το εισόδημα από μερίσματα υπόκειται σε εισφορές ΓεΣΥ (με συντελεστή 1,7% από την 1η Μαρτίου 2019 έως τις 29 Φεβρουαρίου 2020, και αυξήθηκε σε 2,65% από την 1η Μαρτίου 2020), περιορισμένο σε μέγιστο ετήσιο εισόδημα €180,000.

Περαιτέρω φορολογικά πλεονεκτήματα για άτομα

Επιπλέον, ανεξαρτήτως κατοικίας, οι αλλοδαποί που γίνονται φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου απολαμβάνουν μια σειρά άλλων σημαντικών φορολογικών πλεονεκτημάτων εισοδήματος, με τα κύρια να είναι τα εξής:

Το καθεστώς μη κατοικίας της Κύπρου παρέχει σημαντικά φορολογικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών απαλλαγών από μερίσματα και εισόδημα από τόκους, καθιστώντας το ιδιαίτερα ελκυστικό για άτομα υψηλής καθαρής αξίας και ψηφιακούς επιχειρηματίες.

1. Οι τόκοι και τα μερίσματα υπόκεινται σε SDC αντί για φόρο εισοδήματος, αλλά οι μη κατοικούντες Κύπρου απαλλάσσονται (εκτός από ελάχιστες εισφορές ΓεΣΥ).

2. Το κέρδος από την πώληση μετοχών και άλλων επιλέξιμων τίτλων απαλλάσσεται ειδικά από τη φορολογία στην Κύπρο, υπό την προϋπόθεση ότι τα υποκείμενα περιουσιακά στοιχεία δεν περιλαμβάνουν ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην Κύπρο.

3. Τα πρώτα €19,500 του φορολογητέου εισοδήματος είναι αφορολόγητα. Οποιοδήποτε φορολογητέο προσωπικό εισόδημα που υπερβαίνει αυτό το ποσό φορολογείται με προοδευτικούς συντελεστές που κυμαίνονται από 20% έως 35% (για εισοδήματα άνω των €60,000).

4. 50% απαλλαγή για αμοιβές από εργασία που ασκείται στην Κύπρο από άτομα που ήταν κάτοικοι εκτός Κύπρου πριν από την έναρξη της εργασίας τους. Η απαλλαγή ισχύει για περίοδο 10 ετών που αρχίζει από το έτος της απασχόλησης εάν το εισόδημα αυτό υπερβαίνει τις €100,000 ετησίως.

5. Σε περίπτωση κυπριακής αμοιβής κάτω των €100,000, χορηγείται απαλλαγή 20% ή €8,550—όποιο είναι χαμηλότερο. Για εργασία που αρχίζει μεταξύ 2012 και 2025, η απαλλαγή ισχύει για περίοδο 5 ετών που αρχίζει από το φορολογικό έτος που ακολουθεί το έτος της απασχόλησης.

6. 100% απαλλαγή στις αμοιβές από την παροχή μισθωτών υπηρεσιών εκτός Κύπρου σε εργοδότη μη κάτοικο ή σε μόνιμη εγκατάσταση εκτός της Δημοκρατίας ενός εργοδότη κατοίκου, για συνολική περίοδο στο έτος αξιολόγησης άνω των 90 ημερών.

7. Για κυπριακή ακίνητη περιουσία που αποκτήθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, το κέρδος από μελλοντική διάθεση αυτής της περιουσίας θα απαλλάσσεται από τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών 20%.

8. Οι συντάξεις που λαμβάνονται για παρελθούσα εργασία στο εξωτερικό φορολογούνται στην Κύπρο με σταθερό συντελεστή 5% για ποσά που υπερβαίνουν τις €3,420 ετησίως.

9. Δεν υπάρχει φόρος κληρονομιάς, φόρος πλούτου, φόρος δωρεάς.

10. Σε περίπτωση ατόμων που είναι δικαιούχοι σε Καταπίστευμα, τέτοια άτομα θα απαλλάσσονται από φόρο στην Κύπρο, στο βαθμό που το εισόδημα από/στο Καταπίστευμα θα είναι με τη μορφή τόκων ή μερισμάτων.

*Αυτός ο οδηγός περιέχει πληροφορίες για γενική καθοδήγηση και δεν υποκαθιστά επαγγελματική συμβουλή που πρέπει να ζητηθεί πριν από οποιαδήποτε ενέργεια.