Obawy gospodarcze stopniowo zastępują obawy zdrowotne związane z Covid-19, ponieważ wydaje się prawdopodobne, że staniemy w obliczu bezprecedensowego spowolnienia gospodarczego. W centrum są problemy z globalnym zaopatrzeniem, popytem i masowymi zwolnieniami.
Na Cyprze skutki gospodarcze Covid-19 jeszcze nie są mocno odczuwalne, głównie dzięki szybkiemu działaniu rządu, który wsparł przedsiębiorstwa poprzez subsydia dla pracowników i odroczenie spłaty kredytów. Jednak, jak w każdym kraju, wsparcie rządowe nie może trwać wiecznie.
Próbując przewidzieć ryzyka, przed którymi stoi lokalna gospodarka, warto zacząć od podstawowych źródeł dochodów kraju i czynników napędzających PKB. Nie jest tajemnicą, że gospodarka Cypru w dużym stopniu opiera się na inwestycjach zagranicznych, które w znacznym stopniu pochodzą z turystyki, inwestycji w nieruchomości i budownictwo oraz usługi profesjonalne. Pierwsze dwa są głównie dotknięte ograniczeniami w lotach i ryzykiem związanym z rentownością linii lotniczych, podczas gdy trzeci, sektor usług profesjonalnych, już borykający się z nieefektywnym, czasochłonnym i kosztownym wsparciem bankowym, musi teraz radzić sobie z sugerowanymi przez Federację Rosyjską zmianami w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania między nią a Cyprem.
Co więc powinien zrobić Cypr? Kilka organizacji przedstawiło propozycje, ale odpowiedź nie jest łatwa i być może powinien zostać powołany specjalistyczny komitet złożony z ekonomistów i liderów biznesu, który byłby odpowiednio wyposażony, aby opracować plan strategiczny. Nasza pilność jest czynnikiem wysokiego ryzyka we wprowadzaniu środków bez ogólnej strategii uwzględniającej dobrze przemyślane cele krótko-, średnio- i długoterminowe. Choć elastyczność jest kluczowa, Covid-19 powinien być również postrzegany jako okazja do budowy lepszej przyszłości poprzez wprowadzenie długo oczekiwanych, ale niezbędnych reform.
Jeśli chodzi o cele krótkoterminowe, zdaniem autora (zgłoszonym do Izby Handlowej w Pafos) rząd powinien dążyć do stymulowania obiegu pieniędzy i przepływu inwestycji zagranicznych do kraju. Tani kredyt sam w sobie wydaje się niewystarczającą odpowiedzią w gospodarce zależnej od inwestycji zagranicznych.
Priorytetem powinno być być może (i) szybkie wydawanie pozwoleń na budowę, imigrację i innych zaległych zezwoleń, (ii) dawanie zachęt do inwestycji na Cyprze w nowe i tradycyjne branże, takie jak odnawialne źródła energii, technologia i nieruchomości (np. poprzez zapewnienie gęstości zabudowy na gruntach rolnych) (iii) właściwe motywowanie pracodawców do zatrzymywania pracowników po wygaśnięciu środków wsparcia (jedna z propozycji członka zarządu Izby Handlowej w Pafos to uznanie pracodawcom za koszt uzyskania przychodu 150% wynagrodzenia pracownika) i wreszcie (iv) podjęcie odważnych działań w celu rozwiązania problemu nieefektywnego, przedłużającego się i kosztownego systemu bankowego, zwłaszcza przy obsłudze przelewów pieniężnych z zagranicy.
Sam sektor bankowy jest otwartą raną. Nadmierne i nieefektywne procesy powodują znaczne opóźnienia w przelewach pieniężnych, odstraszając wielu zagranicznych inwestorów od prowadzenia działalności, jednocześnie nieuzasadnienie zwiększając koszty tych, którzy to robią. Szybkim rozwiązaniem (choć niepełnym) mogłoby być unikanie podwójnych kontroli due diligence, gdy pieniądze mają być przelane do banku europejskiego, który przeprowadził własne kontrole przeciwdziałania praniu pieniędzy. Obecnie bank na Cyprze przeprowadza nową kontrolę due diligence, aby przyjąć pieniądze już znajdujące się w innym banku na Cyprze. Takie podwójne kontrole wydają się sprzeczne z wolnym przepływem kapitału w UE i ogólną współpracą krajów w sprawach gospodarczych, podatkowych i prawnych.
W średnim i długim okresie możemy przekształcić Covid-19 w okazję do zmiany naszej gospodarki. Możemy strategicznie przeanalizować i promować kolejne filary gospodarki. Możemy i być może powinniśmy zachęcać do inwestycji w odnawialne źródła energii i technologię. W każdym przypadku kluczowe jest skuteczne wsparcie biznesu i przejrzystość, dlatego powinniśmy priorytetowo traktować szybszą cyfryzację i zmianę władz rządowych i innych, zaczynając od kluczowych sektorów, takich jak rejestr gruntów, władze planistyczne, rejestr spółek i sądy.
Nasza gospodarka w dużym stopniu opiera się na inwestycjach zagranicznych. Powinniśmy zachęcać i ułatwiać to jak najbardziej. A przede wszystkim powinniśmy pamiętać, że Covid-19 można przekształcić w okazję do budowy lepszej przyszłości dla Cypru. Kluczem jest strategiczne ustalanie i realizacja celów.
Aby dowiedzieć się więcej o naszych usługach związanych z nieruchomościami, kliknij
tutaj